Việc quản lý và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả không chỉ là bài toán tối ưu chi phí mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đối với các doanh nghiệp lớn. Đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, việc lập và báo cáo kế hoạch tiết kiệm năng lượng là một trong những yêu cầu quan trọng nhất được cơ quan quản lý nhà nước giám sát chặt chẽ.

Bài viết dưới đây của GEESCO sẽ giúp doanh nghiệp nắm rõ quy định tại Thông tư số 25/2020/TT-BCT và Văn bản hợp nhất số 22/VBHN-BCT 2023 của Bộ Công Thương để triển khai công tác này một cách chuẩn xác.

1. Cơ sở pháp lý và đối tượng áp dụng

Theo quy định tại Thông tư 25/2020/TT-BCT (được hợp nhất tại Văn bản 22/VBHN-BCT năm 2023 hướng dẫn thực hiện Nghị định 21/2011/NĐ-CP và Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả), các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm bắt buộc phải xây dựng Kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hằng năm (1 năm) và 5 năm.

Đối tượng áp dụng là các cơ sở trọng điểm theo danh sách do Thủ tướng Chính phủ ban hành hằng năm, điển hình gồm:

• Cơ sở sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, vận tải tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm trở lên.

• Các công trình xây dựng, tòa nhà thương mại, dịch vụ tiêu thụ từ 500 TOE/năm trở lên.

2. Nội dung cốt lõi của Kế hoạch tiết kiệm năng lượng 1 năm và 5 năm

Một bản kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm đạt chuẩn phải thể hiện được bức tranh toàn cảnh về năng lượng của nhà máy, đồng thời đưa ra lộ trình cải thiện rõ ràng. Hồ sơ này cần tập trung vào 4 nội dung trọng tâm sau:

Đánh giá hiện trạng sử dụng năng lượng

Doanh nghiệp cần thống kê và phân tích chi tiết tổng lượng điện, than, dầu, khí đốt tiêu thụ trong năm cơ sở. Cùng với đó là việc đánh giá hiệu suất của các dây chuyền sản xuất, các thiết bị tiêu thụ năng lượng chính (lò hơi, máy nén khí, hệ thống điều hòa không khí, bơm, quạt...). Thông thường, dữ liệu này được trích xuất trực tiếp từ báo cáo Kiểm toán năng lượng định kỳ của cơ sở.

Đặt mục tiêu cắt giảm năng lượng

Dựa trên hiện trạng và định mức tiêu hao năng lượng của ngành, doanh nghiệp phải thiết lập chỉ tiêu tiết kiệm năng lượng cụ thể.

• Đối với kế hoạch 1 năm: Đặt chỉ tiêu ngắn hạn, tập trung vào việc quản lý nội vi, vận hành tối ưu thiết bị.

• Đối với kế hoạch 5 năm: Đặt mục tiêu chiến lược dài hạn, giảm tỷ suất tiêu hao năng lượng trên một đơn vị sản phẩm (tính bằng % hoặc số TOE, kWh, MJ tiết kiệm được) qua từng năm.

Đề ra các giải pháp kỹ thuật và quản lý

Để đạt được mục tiêu đã đề ra, bản kế hoạch phải liệt kê các nhóm giải pháp tương ứng:

• Giải pháp quản lý: Nâng cao ý thức người lao động, ban hành nội quy tiết kiệm năng lượng, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001.

• Giải pháp kỹ thuật không hoặc ít chi phí: Sửa chữa rò rỉ khí nén/hơi nóng, tận dụng ánh sáng tự nhiên, bảo dưỡng thiết bị định kỳ.

• Giải pháp đầu tư công nghệ cao: Lắp đặt biến tần (Inverter), sử dụng thiết bị IFC kiểm soát khí nén, thu hồi nhiệt thừa (WHR), thay thế lò hơi cũ hiệu suất thấp, hoặc đầu tư hệ thống điện mặt trời.

Phân bổ ngân sách thực hiện

Kế hoạch sẽ không thể khả thi nếu thiếu nguồn lực tài chính. Cơ sở trọng điểm cần dự toán chi phí đầu tư cho từng giải pháp kỹ thuật, phân tích thời gian hoàn vốn (ROI) và lên kế hoạch bố trí nguồn vốn (từ ngân sách nội bộ hoặc vay tín dụng xanh) để thực hiện trong lộ trình 1 năm hoặc 5 năm tới.

3. Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch

Song song với việc lập kế hoạch, cơ sở trọng điểm còn phải nộp Báo cáo thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của năm trước đó.

Báo cáo này là cơ sở để Sở Công Thương đánh giá mức độ hoàn thành chỉ tiêu mà doanh nghiệp đã cam kết. Doanh nghiệp cần báo cáo rõ các giải pháp đã triển khai trong năm, số tiền đã đầu tư và đo lường chính xác lượng năng lượng (kWh, tấn than, lít dầu...) đã tiết kiệm được trên thực tế.

Mọi kế hoạch và báo cáo đều phải được nộp trực tuyến qua Hệ thống Cơ sở dữ liệu năng lượng quốc gia (dataenergy.vn) trước thời hạn quy định (thường là trước ngày 15/01 hằng năm).

4. Giải pháp tư vấn và lập kế hoạch toàn diện từ GEESCO

Việc lập kế hoạch và báo cáo năng lượng không chỉ đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm vững biểu mẫu của Thông tư 25/2020/TT-BCT mà còn cần kiến thức chuyên sâu để đo lường, tính toán chính xác tính khả thi của các giải pháp kỹ thuật. Nếu lập kế hoạch sai lệch, doanh nghiệp có thể phải giải trình nhiều lần với cơ quan quản lý hoặc cam kết những chỉ tiêu không thể thực hiện được.

Là đơn vị chuyên sâu trong lĩnh vực năng lượng và môi trường, GEESCO tự hào là người bạn đồng hành tin cậy của các nhà máy công nghiệp. Chúng tôi cung cấp dịch vụ:

• Thực hiện Kiểm toán năng lượng định kỳ 3 năm/lần làm cơ sở dữ liệu.

• Hỗ trợ đánh giá hiện trạng và xây dựng Kế hoạch tiết kiệm năng lượng 1 năm, 5 năm sát với tình hình sản xuất thực tế.

• Hỗ trợ nộp báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch trên hệ thống của Bộ Công Thương.

• Tư vấn thiết kế, cung cấp thiết bị và thi công các giải pháp tiết kiệm năng lượng (thiết bị IFC, biến tần, điện mặt trời...).

Hãy liên hệ với GEESCO để chuẩn hóa hồ sơ năng lượng của doanh nghiệp bạn ngay hôm nay, đảm bảo tuân thủ pháp luật và nâng cao lợi thế cạnh tranh!

• Hotline: 0911.023.982

• Website: www.geescovietnam.com.vn/

• Email: geescovietnam@gmail.com